Co zrobić z ludźmi na seminarium magisterskim?

Koleżanka Catherine zapytala mnie, co robiłam ze studentami na seminarium magisterskim, kiedy zaczynałam z nimi zajęcia. Odpowiadam jej, dzieląc się i tym szerzej. 

 

Kiedy zaczynałam prowadzić seminaria magisterskie, musiałam rozważyć, jak rozplanować  dwa lata spotkań z moją grupą. Dane wyjściowe były takie:

1.      Mam ok. 15-18 osób w grupie;

2.      Nikt nie jest w stanie od razu od pierwszego seminarium myśleć o pisaniu pracy magisterskiej. De facto pisze się ją w drugim roku seminarium;

Tradycyjnie na seminarium wygłasza się referaty i przeprowadza dyskusję nad nimi. Ja chciałam nieco rozszerzyć formułę dyskusji nad zagadnieniami prawnymi. Dlatego przygotowałam listę potencjalnych zadań. Szereg z nich przeprowadziłam, w mniej lub bardziej zmodyfikowanej formie. Publikuję ową listę, może zadania te będą inspiracją dla innych prowadzących seminaria magisterskie.

1.      Konkurs metodologiczny.

Każda osoba przygotowuje 4-minutową wypowiedź na temat: „Czym jest metodologia”. Mają ją  wykonać jako one-man-show, teatr jednego aktora. Nie mogą czytać „referatu” ani korzystać z żadnych kartek, z wyjątkiem mini karteczek ze słowami kluczowymi, które prowadzącą prezentera przez całą wypowiedź, na wypadek, gdyby się zakałapućkał.

Zadanie to ma dwa cele. Po pierwsze studentom 4. roku pojęcie „metodologia” wydaje się mocno abstrakcyjne, niejasne i niekoniecznie mają świadomość, że jest to „rzecz o narzędziach pracy”.

Drugi cel wiąże się z zapowiedzianą seminarzystom formą prezentacji. Celem jest rozpoczęcie przygotowania seminarzystów do wystąpień publicznych, np. na konferencjach. Seminarzyści oczywiście stresują się na początku, takim zadaniem, ale wkrótce stres przeradza się w pewnego rodzaju ekscytację, a po zakończeniu zadania w zadowolenie z osiągnięcia, jakim było poradzenie sobie z wyzwaniem.

Promotor, przygotowując się do takiej krótkiej analizy, może skorzystać np. z książki Barry’ego Gibbonsa „Przemawianie”,  wydawnictwa Rebis, (Poznań 2007)

 

2.      Podwójna argumentacja

 

Para studentów wybiera orzeczenie SN, konsultuje je z promotorem, a następnie przygotowuje prezentację stanu faktycznego, wraz z dwoma rozwiązaniami prawnymi. Każda osoba z pary prezentuje inne rozstrzygnięcie i następnie para moderuje dyskusję całej grupy – zadaniem grupy jest zdecydować, które rozstrzygnięcie, ich zdaniem, przyjął sąd. Do tego zadania najlepiej jeśli studenci wybierają takie orzeczenia, w których stanowisko sądu rejonowego lub okręgowego było odmienne, niż Sądu Najwyższego, ponieważ wtedy studenci prezentujący będą mieli scenariusz dwóch różnych rozwiązań i będzie im łatwiej skonstruować spójne, choć z założenia sprzeczne, opowieści.

Celem zadania jest ćwiczenie sztuki argumentacji.

3.      Wywiad

Zadanie w parach, gdzie jedna osoba jest dziennikarzem, a druga prawnikiem (ewentualnie może być dwóch prawników lub dwóch dziennikarzy). Zadanie polega na przeprowadzeniu wywiadu, przez dziennikarzy, na temat wybranej instytucji prawnej. Dziennikarz dąży do sensacji i przedstawienia instytucji w wielce „newsowym” stylu, a prawnik dąży do przedstawienia jej rzetelnie i ściśle i stara się nie dopuścić do dziennikarskiego przeinaczania rzeczywistego kształtu instytucji, w imię atrakcyjności przekazu.

Celem zadania jest zderzenie dwóch spojrzeń na prawo: laika i prawnika i oswojenie studentów z tym, że będą się spotkali ze spłycaniem kwestii prawnych i manipulowaniem treścią prawa. Oraz przećwiczenie ich w bronieniu się przed tym i trzymaniu się precyzyjnego języka prawa.

4.      Sześciolatek

Student ma za zadanie wybrać jakąś instytucję kodeksu cywilnego lub przepis i wytłumaczyć ją tak, jak się tłumaczy sześciolatkowi. Grupa ma zadanie zadawać pytania „w stylu sześciolatka”.

Celem zadania jest wyzwolenie spojrzenia na prawo „spoza kadru”, bez naleciałości i utartych dróg, co powinno zostać wyzwolone przez wyobrażenie sobie siebie w roli dziecka, które „po prostu pyta”, nic nie wiedząc o prawie.

 5.      Sprawa sądowa

Studenci, w parach lub trójkami, wybierają się na rozprawę sądową. Obserwują wybrane rozprawy, wybierają jedną z nich i z obserwacji rekonstruują stan faktyczny i problem prawny oraz próbują go rozstrzygnąć, oceniając zeznania świadków, wyjaśnienia stron etc.

 

 

Celem zadania jest doświadczenie prawa „na żywo”, w sądzie i proba własnego rozstrzygnięcia rzeczywistego problemu, choćby przedstawionego w ograniczonych ramach jednej czy dwóch rozpraw.

6.      Mediator

Zspoły 5-osobowe. Dwie osoby, w porozumieniu z promotorem, przygotowują historyjkę dotyczącą konfliktu, najlepiej takiego z życia codziennego, np. sąsiedzkiego. Następnie przygotowują pakiet informacji dla 2 stron konfliktu: przy czym w każdym pakiecie obok identycznych informacji o faktach, każda strona konfliktu dostaje dodatkowe informacje o tym, jakie ma motywy i uwarunkowania. Nie zna ich druga strona. Piąta osoba jest mediatorem, dostaje komplet informacji, które dostała każda ze stron. Na seminarium przeprowadza mediację między stronami, z założeniem, że ma doprowadzić do ugody.

 

 

Celem zadania jest doświadczenie sytuacji mediacji, w różnych rolach.

 7.      Temat pracy

Każda osoba ma wybrać ogólnie temat, np. „reklama”, „zasiedzenie” i wymyślić 30 chwytliwych tytułów artykułów na ten temat. Aby zapewnić studentom źrodło inspiracji, należy wziąć z czytelni roczniki czasopism, takich jak np. „Rejent”, „Przegląd sądowy”, „Brief” i inne, aby studenci przeglądając je, mogli czerpać natchnienie. Dlaczego 30? Bo przy pierwszych 6-8 tytułu i tematy będą bardzo standardowe, nic ciekawego, dopiero po 10-ym czy 12-ym pomysły zaczną być ciekawe. Jak seminarzyści będą gotowi, to niech każdy wybierze np. 6 swoich najlepszych i powie. Należy je spisać. To jest już baza tematów – może ktoś w niej znajdzie coś dla siebie, inspirację do pracy magisterskiej.

 

 

Celem zadania jest przećwiczenie szukania tematu pracy magisterskiej, w lekkiej formie, przez grę w tytuly.

8.      Bibliografia

Każda osoba ma przygotować listę co najmniej 12 lektur dotyczących tego jak pisać – prace dyplomowe, powieści – każdy podręcznik i książka lub artykuł o metodach pisania. Następnie składa się je w jedną listę i tak powstaje lista globalna, do której mogą sięgać, gdy mają problem z metodą pisania swojej pracy magisterskiej.

 

 

Celem zadania jest zgromadzenie, wspólnym wysiłkiem, lektur pomocnych przy pisaniu każdej pracy magisterskiej. Z listy usuwa się oczywiście pozycje powtarzające się.